HISTORIA I
“DUCH
EPOKI”
ROMAN-
-TYZMU
TŁO
HISTO
RYCZNE
/
.
ABY DOBRZE ROZUMIEĆ TEKSTY KULTURY, WARTO JEST POZNAĆ KULTURĘ, CZASY, „DUCHA EPOKI” I WSZYSTKO TO, CO TWORZYŁO ŚWIATOPOGLĄD AUTORA I PRZEKAZ JEGO DZIEŁ.
TAK TEŻ JEST OCZYWIŚCIE W PRZYPADKU „DZIADÓW” ADAMA MICKIEWICZA – PRAGNIEMY ZAPROSIĆ DO ZAPOZNANIA SIĘ Z TYM WSZYSTKIM, CO MOGŁO ( W SENSIE KULTUROWYM) STWORZYĆ TEN NIEZWYKŁY UTWÓR. W PRZYPADKU „ DZIADÓW” NIEWĄTPLIWIE JEST TO WALKA O WOLNOŚĆ NARODU I JEDNOSTKI W NIEZWYKLE SKOMPLIKOWANEJ SYTUACJI POLSKI W XIX WIEKU – ROZBIORY POLSKI, UTRATA SUWERENNOŚCI I MARZENIE/DĄŻENIE DO JEJ ODZYSKANIA W ROMANTYCZNYM BUNCIE, PEŁNYM MIŁOŚCI, PRZECIWKO ZNIEWOLENIU NARODU I INDYWIDUUM.
ZAWARTOŚĆ
ROZDZIAŁU
/
.
01
– Trzy upiorzyce wyssały z Polski życie państwowe. Były to siostry rodzone – konfederacja barska, radomska i targowicka. Najbardziej winną upiorzycą była konfederacja barska, gdyby nie ona państwo polskie nie upadłoby w XVIII wieku – pisał Stanisław Cat-Mackiewicz. (czytaj dalej)
Jean-Michel Moreau le Jeune – Le gâteau des rois
02
źródło: pl.wikipedia.org/wiki/Romantyzm
POWSTAŁ JAKO REAKCJA NA ZMIANY SPOŁECZNE I POLITYCZNE WYWOŁANE REWOLUCJĄ PRZEMYSŁOWĄ I REWOLUCJĄ FRANCUSKĄ Z 1789 ROKU. BYŁ FORMĄ BUNTU PRZECIWKO USTALONYM REGUŁOM SPOŁECZNYM, KTÓRE RZĄDZIŁY SPOŁECZEŃSTWAMI EPOKI OŚWIECENIA – PRZECIW SZTYWNYM ZASADOM ŻYCIA ARYSTOKRACJI I MIESZCZAŃSTWA, USTALONYM REGUŁOM ŻYCIA POLITYCZNEGO ORAZ PRZECIW NAUKOWEMU PODEJŚCIU DO NATURY I CZŁOWIEKA. NACZELNE HASŁO REWOLUCJI FRANCUSKIEJ – „WOLNOŚĆ, RÓWNOŚĆ, BRATERSTWO” STAŁO SIĘ DROGOWSKAZEM DLA NOWEGO KIERUNKU MYŚLENIA, KTÓRY ZAKWESTIONOWAŁ PODSTAWY OŚWIECENIOWEGO, RACJONALISTYCZNEGO POJMOWANIA ŚWIATA.
(…) Romantycy zwrócili uwagę na życie wewnętrzne człowieka – duchowość, uczucia, emocje, a również na odrębność jednostki ludzkiej, jej odmienność i indywidualność. Dominacja uczucia nad rozumem była także buntem przeciwko zastanej rzeczywistości i obowiązującym w niej normom społecznym. Metodą poznania świata stać się miał nie empiryzm, ale sztuka. (czytaj dalej)
REWOLUCJA FRANCUSKA
Sama idea rewolucji była nie do stłumienia, nawet tam, gdzie tłumiono poszczególne przejawy ruchu rewolucyjnego. Przed rokiem 1789 większość Europejczyków miała raczej statyczne poglądy, jeśli idzie o ład polityczny i społeczny: przemiana mogła być w najlepszym przypadku ograniczona i stopniowa. Po roku 1789 wszyscy już wiedzieli, że świat da się wywrócić do góry nogami, że zdeterminowani ludzie potrafią zmobilizować siły społeczne i mechanizmy psychologiczne ukryte pod powierzchnią najbardziej nawet spokojnego społeczeństwa. Ta świadomość stała się zaczątkiem szeroko zakrojonej paniki elit oraz – tu i ówdzie – źródłem nadziei. (czytaj dalej)
źródło: Norman Davies, Europa, przeł. Elżbieta Tabakowska, s. 762
źródło: Feliks Miaskowski i Gustav Fulgence: Konrad Wallenrod. Le Globe,
25 kwietnia 1830.
04
JEDEN Z NAJWYBITNIEJSZYCH TWÓRCÓW DRAMATU ROMANTYCZNEGO W POLSCE, ZARÓWNO W OJCZYŹNIE, JAK I W ZACHODNIEJ EUROPIE PORÓWNYWANY DO BYRONA I GOETHEGO.
“Uczucia miłości czy przerażenia bliskie naturze zachowują swoje nieokreślone piętno; mówiący językiem gminu poeta pozostawia również polom, jeziorom, lasom ich subtelną mowę: nie zamienia ich w bogów i boginie, nie opisuje z infantylnym i małostkowym naśladownictwem, mówi o tym, co widzi, kiedy harmonia lub kontrast kierują go na przedmioty zewnętrzne; a uczucie, jakie rodzi się mimochodem z jego słów jest poezją, owym odblaskiem, jaki oko człowieka rzuca na przyrodę.”
Tadeusz Reytan
05
Polecamy też zapoznanie się z materiałami o Tadeuszu Reytanie i I Rozbiorze Polski jako czynniku dążeń nieodległościowych. (czytaj dalej)
